Czasem zaczyna się niewinnie. Ot, kilka kilogramów nadwagi. Zapisujesz się więc na siłownię, poznajesz nowych ludzi. Ćwiczysz. Zdrowo się odżywiasz. Z czasem chcesz ćwiczyć coraz więcej i więcej, dbając jednocześnie bardzo restrykcyjnie o dietę. Gdy nie jesteś aktywna, masz zły humor. A potem nie masz ochoty na nic innego, tylko ćwiczenia na siłowni. Co dzieje się później? Czy to już uzależnienia behawioralne?

Przykłady uzależnień behawioralnych

Gdy myślimy o uzależnieniach, pierwszym co przychodzi do głowy, są używki, takie jak alkohol czy narkotyki. Jednak uzależnić można się od naprawdę wielu rzeczy. Mogą to być gry hazardowe lub komputerowe, seks, Internet, praca, zakupy, telefon a nawet od wiadomości. Wciąż słyszy się również o nałogu związanym z zabiegami medycyny estetycznej z chirurgią plastyczną włącznie. To również nadmierna koncentracja na zdrowym odżywianiu, uzależnienie od solarium albo bigoresja, czyli brak akceptacji własnego ciała. Ta ostatnia, to również dążenie do idealnej sylwetki, stosowanie sterydów i przetrenowanie.

Dlaczego są takie złe?

Ponieważ osoba, która ich doświadcza, nie umie zapanować nad tymi sferami swojego życia. Przesłaniają jej cały świat, negatywnie wpływając na normalne funkcjonowanie. Jeżeli ktoś na przykład nałogowo chodzi na siłownię i poświęca temu każdą chwilę, to cierpi na tym zarówno życie zawodowe jak i społeczne. Co więcej, z czasem aby uzyskać taki sam stopień zadowolenia, bodźce muszą być coraz dłuższe, intensywniejsze. Osoba uzależniona od siłowni będzie więc chodzić na nią coraz częściej i będzie tam przebywać dłużej. Zapominając o całym świecie. I mimo, że zapewne będzie słyszeć, że to robi się już zwyczajnie niezdrowe, nie da sobie przemówić do rozsądku, upierając się przy swoich racjach.

Jakie są źródła zachowań behawioralnych?

Odpowiedź na to pytanie nie jest łatwa. Wynika ona z kilku uwarunkowań, na które składają się nie tylko indywidualne preferencje ale i społeczeństwo w którym żyjemy oraz warunki jakie mamy w życiu. Idąc kolejno, uwarunkowania biologiczne skupiają się głównie na zaburzeniach między neuronami. Skupiają się głównie na relacji między ośrodkami odpowiedzialnymi za nagrody i za kary. Na przykładzie uzależnienia od siłowni, w praktyce wygląda to tak, że będąc na siłowni i ćwicząc, uwalnia się min dopamina, serotonina i endorfiny. To wszystko daje poczucie szczęścia.

Kolejnym uwarunkowaniem jest społeczno- kulturowe. Żyjemy coraz szybciej. Co za tym idzie, nie mamy w nawyku długo czekać na określone wydarzenia czy zaspokojenie pragnień. Chcemy szybko i najlepiej na już. Ponadto nie bez znaczenia jest nasza płeć. Dużo częściej uzależnienia behawioralne z zakresu np hazardu czy alkoholu są udziałem mężczyzn, a np zakupoholizm kobiet. Ostatnim z uwarunkowań, jest aspekt psychologiczny. Dotyczy on indywidualnie każdego człowieka i jest sumą poprzednich dwóch uwarunkowań. Każdy z nas ma inne warunki życia, odmienny status społeczny i relacje. A to one popychają nas w kierunku szukania pozytywnych emocji – uzależnienia behawioralne, które mogą stać się nałogiem.

Społeczno – psychiczne objawy uzależnienia

Jak każde uzależnienie, niesie za sobą szereg negatywnych konsekwencji. Są one wyczuwane zarówno na poziomie fizycznym jak i psychicznym. Będą to więc różnego rodzaju bóle – głowy lub klatki piersiowej. Do tego wszelakie problemy żołądkowe, tiki nerwowe i zawroty głowy. Mogą pojawić się również problemy ze snem oraz drażliwość. Konsekwencją będą też problemy finansowe, zaniżona samoocena, złe relacje z najbliższymi, a nawet rozpad rodziny. Sporo tego, czyż nie?

Kiedy uzależnienia behawioralne stają się problemem

Poruszając wątek uzależnienia od siłowni, taka osoba nie tylko popada w problemy finansowe, ale również w konflikt z rodziną i najbliższymi. Może być konieczna terapia psychologiczna. Gdy każdą chwilę przeznacza na rozwijanie swojej pasji, zamiast na normalne funkcjonowanie, to staje się realnym problemem. To nie jest tak, że nie wolno chodzić na siłownię. Cała sztuka polega na tym, by wyważyć odpowiednio proporcje. Zachowanie tego balansu sprawia, że można czerpać z życia radość, poświęcając swój czas nie tylko na swoje pasje, ale i na prawdziwe życie.