Narkomania

Narkomania

Narkotyk to substancja, lub mieszanina substancji chemicznych pochodzenia naturalnego, lub syntetycznego, oddziałująca na ośrodkowy układ nerwowy. Nie jest stosowana w celach leczniczych. Przyjmowanie narkotyku zmienia funkcję i strukturę biologiczną.
Istnieje bardzo wiele podziałów narkotyków, zmieniających się głównie ze względu na ciągłe „nowości”, które ustawicznie pojawiają się na narkotykowym rynku. Ze względu na dynamicznie zmieniające się składy chemiczne specyfików, występują często pod niezmienioną nazwą.

Uzależnienie narkotykowe to całkowita degradacja na polu fizjologicznym, psychicznym i poznawczo-behawioralnym. Osoba uzależniona jest całkowicie zaabsorbowana zażywaniem narkotyku, a także jego zdobywaniem. Posiada silną skłonność do wznowienia zażywania, nawet po dłuższej przerwie od przyjęcia ostatniej dawki.

Rozwój uzależnienia

  1. Eksperymentowanie – sporadyczne zażywanie tanich i ogólnodostępnych substancji, w niewielkich ilościach. Na tym etapie przyjmowania narkotyków, zaczynają już kształtować się pewne rytuały.
  2. Problemowe używanie – nawracające, coraz częstsze przyjmowanie substancji, mające negatywne konsekwencje na kilku płaszczyznach życia. Pojawia się podejrzenie zatajania faktu zażywania.
  3. Samoleczenie – to przyjmowanie, niezgodne z zaleceniami lekarza, np. leków nasennych i antydepresyjnych. Zażywane w celu radzenia sobie z problemami psychologicznymi (oddalanie myśli o kłopotach) lub psychopatologicznymi (lęk , depresja) . Często związane z ryzykiem wystąpienia szkód zdrowotnych lub uzależnienia.
  4. Ryzykowne używanie – to takie przyjmowanie substancji, które potencjalnie naraża użytkownika na ryzyko szkód zdrowotnych. Powodem mogą być zanieczyszczenia chemiczne preparatów, brak wiedzy co do zawartości i wielkości dawki, oraz jej rzeczywistej toksyczności.
  5. Szkodliwe używanie lub nadużywanie (z objawami choroby) substancji prowadzi do konkretnych szkód zdrowotnych. Zarówno somatycznych (silne zatrucie , przedawkowanie), czy też psychicznych (demotywacja).  Występują często przy braku objawów abstynencyjnych charakterystycznych dla uzależnienia ( najczęściej występuje u użytkowników marihuany).
  6. Uzależnienie – regularne, lub ciągłe zażywanie substancji, prowadzące do wielodniowych „ciągów”, zaburzenia funkcjonowania w rolach społecznych. Rezygnacja z dotychczasowych aktywności: pracy, nauki, konstruktywnego spędzania wolnego czasu. Próba przerwania przyjmowania narkotyku, skutkuje silnymi „głodami”, czyli objawami abstynencyjnymi, w formie zarówno fizycznej, jak i psychicznej.

Jak rozpoznać, że ktoś sięga po narkotyki?

Kontakt z narkotykiem objawia się przede wszystkim na poziomie zmiany zachowania danej osoby. 

Światowa Organizacja Zdrowia podzieliła narkotyki w następujący sposób:

  • Opioidy (np. morfina,heroina) – zachowanie osoby pod wpływem tej grupy narkotyków, charakteryzuje nadmierne uspokojenie, senność (opadające powieki), przerwy w dłuższych wypowiedziach. Przy objawach abstynencyjnych: niepokój, nerwowość. 
  • Psychostymulanty (np. amfetamina, metaamfetamina, crack) – osoba po zażyciu tych środków będzie pobudzona motorycznie, nienaturalnie pewna siebie, agresywna, lub nerwowa. Przy objawach abstynencyjnych, lub tzw „zejściach”, występuje ospałość, uczucie zmęczenia, apatia i przygnębienie.
  • Kokaina – osobie, po spożyciu kokainy towarzyszyć będzie stan euforii, zwiększona pewność siebie i popęd seksualny, oraz pozornie większe możliwości intelektualne i fizyczne. Po okresie niedługiego działania narkotyku, następuje gwałtowne obniżenie nastroju, smutek, lęk, niepokój, a nawet myśli samobójcze. Objawom tym towarzyszy kołatanie serca.
  • Marihuana i haszysz – osoba, będąca pod wpływem tych substancji może być nieco pobudzona, często nadmiernie gadatliwa i wesołkowata. Wypowiedzi mogą być chaotyczne, niespójne, momentami oderwane od kontekstu rozmowy. W przypadku tych substancji, zespół abstynencyjny przybiera łagodny przebieg, charakteryzujący się silną chęcią bycia „pod wpływem”, drażliwością, bezsennością, czy zmianą popędu płciowego. Taki stan może utrzymywać się nawet do kilkudziesięciu dni.
  • Halucynogeny i psychodeliki (np. LSD, DMT, grzyby halucynogenne) – przyjmowanie tego typu środków powoduje silne zaburzenia zachowania, takie jak nieracjonalne i dziwaczne wypowiedzi. Na zespół abstynencyjny, składa się silna psychiczna potrzeba sięgnięcia po narkotyk, irytacja, złość, przygnębienie, spłycenie snu, bóle głowy, czy brak apetytu.
  • Środki lotne – kleje i rozpuszczalniki – osoba pod wpływem tych substancji będzie zachowywać się w sposób dziwaczny, a przeżywane halucynacje zdecydują o skrajnie nieracjonalnych zachowaniach i wypowiedziach, które nie będą miły nic wspólnego z realną sytuacją.
  • Leki uspokajające i barbiturany – po krótkim okresie euforycznego pobudzenia, następuje okres nienaturalnego wyciszenia. Osoba pod wpływem zapada w sen – nie jest w stanie się przed nim powstrzymać.