Powszechnie przyjęło się używać zamiennie określenia nałóg i uzależnienie. Jednak psychologia odróżnia oba te pojęcia. Przekonaj się, kiedy mamy do czynienia z nałogiem, a kiedy to już uzależnienie.

Czym jest uzależnienie?

Wiele osób nadal uważa, że uzależnić się można jedynie od alkoholu, narkotyków czy ewentualnie od leków, które przyjmujemy w zbyt dużych ilościach. Jednak dzisiejsza rzeczywistość wygląda już zupełnie inaczej. Żyjemy w czasach, kiedy wszystko mamy na wyciągnięcie ręki i już nie boimy się po to sięgać. Przez to bardzo łatwo uzależniamy się także od bardzo codziennych czynności bądź przedmiotów.

Zgodnie z definicją uzależnienie to nieprzerwane stosowanie czy używanie czegoś pomimo tego, jak niekorzystne konsekwencje dla naszego zdrowia i życia to przynosi. Jak widzisz, ta definicja jest bardzo ogólna, co wcale nie jest przypadkowe, gdyż dziś można uzależnić się od wszystkiego.

Oto kilka przykładów uzależnień, które nadal bardzo często powszechnie są bagatelizowane:

  • uzależnienie od Internetu,
  • zakupoholizm,
  • uzależnienie od gier komputerowych,
  • uzależnienie od jedzenia.

Jeśli w konsekwencji wszystkie te czynności mają negatywne dla nas konsekwencje, to znaczy, że wpisują się w definicję uzależnienia. Dla przykładu z pozoru mogłoby się wydawać, że uzależnienie od gier komputerowych nie jest niebezpieczne. Jednak po pierwsze negatywnie wpływa na wzrok  gracza, przez to, że granie odbywa się w pozycji siedzącej, cierpią też jego stawy i kręgosłup. Do tego gry komputerowe często pobudzają agresję oraz izolują od społeczeństwa. Poza tym jest ściśle związane z zaburzeniami psychicznymi, gdyż właśnie poprzez gry komputerowe chory próbuje oderwać się od problemów oraz zatuszować swoje lęki czy stany depresyjne. Mogą też spowodować, że uzależniony wybierze gry, zamiast chodzenia do szkoły bądź do pracy, ale też odwiedzanie rodziny i znajomych stanie się mniej ważne niż komputerowe rozgrywki. Wbrew pozorom to niebezpieczne uzależnienie i to na wielu frontach, więc nie można go ignorować.

Kiedy mówimy o nałogu?

Dość powszechna definicja nałogu mówi, że polega on na ciągłym powtarzaniu złego nawyku. Podłożem powstania takiego nawyku staje się aspekt psychologiczno-emocjonalny. Kiedy dana osoba powtarza jakąś czynność, staje się on nawykiem. Dlaczego nie można powiedzieć wtedy, że to już uzależnienie? Otóż istnieje wiele metod walki ze złymi nawykami, a do tego sporo osób decyduje się na wykorzystanie mechanizmów, które pozwalają im zastępować je pozytywnymi nawykami. Zatem można nad nimi panować.

Osoba, która popada w nałóg, jest świadoma negatywnych konsekwencji, jakie niesie ze sobą sięganie po narkotyki, ale i tak to robi. Dlaczego? Najczęściej po to, żeby oderwać się na moment, kiedy nie potrafi poradzić sobie z natłokiem stresu lub przeżywa trudne chwile. Wtedy narkotyki stają się pewnego rodzaju wzmocnieniem czy czynnikiem kontrolującym emocje. Warto zaznaczyć, że nałogowiec zaczyna odczuwać wewnętrzny przymus to tego, aby zażywać świadomie narkotyki i lekceważyć całą wiedzę na temat tego, na jakie niebezpieczeństwo się naraża.

Kto najczęściej popada w nałóg?

Głównie to osoby młode, nastolatki, które nie potrafią poradzić sobie z napięciem w szkole czy też chcą się dopasować do grupy rówieśników. Jednak to nie oznacza, że wśród nałogowców nie ma dorosłych osób – na wysokich stanowiskach czy z pozoru odpowiedzialnych. Często w nałóg wpadają osoby, które nie są asertywne, a przy tym nie potrafią poradzić sobie z trudnymi, życiowymi sytuacjami. Takimi jak śmierć bliskiej osoby, przemoc, współuzależnienie, ale też niejednokrotnie nałóg jest konsekwencją nieleczonej depresji.

Jaka jest różnica między uzależnieniem a nałogiem?

Nałóg i uzależnienie to nie synonimy, które należy stosować zamiennie. Psychologia ukazuje nałóg, jako etap wcześniejszy niż uzależnienie. Zanim chory zatraci się w swoim uzależnieniu, popada w nałóg. Pojawiają się w jego zachowaniu uzależniające zachowania, które jeśli nie zostaną zatrzymane, to mogą przerodzić się w uzależnienie.

Zatem warto to jeszcze raz podkreślić – uzależnienie to bardzo poważny stan, który wiąże się z psychiczną i fizjologiczną zależnością od jakiegoś zachowania czy też od substancji. Konsekwencją nałogu może być uzależnienie, ale nie musi.

Bardzo ważne jest rozpoczęcie leczenia jeszcze na etapie nałogu. Uzależnienie jest chorobą, która wyniszcza zarówno ciało, psychikę, jak i relacje społeczne. Często także prowadzi do pogorszenia sytuacji zawodowej czy finansowej. Istnieje możliwość samodzielnego pokonania nałogu, co jest już właściwie niemożliwe w kontekście uzależnienia. Jednak znacznie bezpieczniejsze jest skorzystanie z pomocy specjalistów, aby nałóg na pewno nie przemienił się w uzależnienie.

Koniecznie pamiętaj, że zarówno nałóg, jak i uzależnienie mogą dotyczyć właściwie wszystkiego. Dlatego też bądź po pierwsze ostrożny, ale przy okazji świadomy. Nie pozwól, żeby uzależnienie przejęło kontrolę nad Twoim życiem i zniszczyło wszystko, co w nim cenne i ważne.