Diagnoza uzależnień - wyniki 2013

PODSUMOWANIE I WNIOSKI KOŃCOWE

Na podstawie przeprowadzonych w Gminie Bogatynia badań monitoringowych można wskazać następujące wnioski w obszarze z lokalnej diagnozy problemów alkoholowych i innych problemów społecznych:

Hierarchia problemów społecznych

Zdaniem dorosłych mieszkańców Bogatyni najważniejszym obecnie problemem społecznym jest narkomania (52% wskazań) a następnie alkoholizm (44%) i bezrobocie (także 44%). Zdaniem młodzieży główne zagrożenia wyglądają następująco: nerkomania – 67%, przemoc w rodzinie – 53%, alkoholizm – 52%,  bezrobocie - 48%.
Takie zjawiska jak: problemy mieszkaniowe/bezdomność (dorośli – 10%, uczniowie – 12%) oraz zubożenie społeczeństwa (dorośli – 22%, uczniowie – 8%) sytuują się na dalszych miejscach

 

Alkohol w życiu dorosłych mieszkańców

 

Mieszkańcy Bogatyni mają dobrą orientację w zakresie funkcjonowania instytucji zajmujących się rozwiązywaniem problemów alkoholowych. 90% badanych wiedziałoby gdzie szukać pomocy, gdyby ktoś z ich bliskich miał problemy z alkoholem.
86% mieszkańców podziela pogląd, że alkohol w piwie jest równie groźny jak w wódce, zaś 2/3 badanych uważa, że alkohol nie jest towarem jak każdy inny i dostęp do niego musi być ograniczony i kontrolowany.
88% badanych oczekuje od władz lokalnych działań służących ograniczeniu problemów alkoholowych. Natomiast zdaniem 68% respondentów sprzedawcy napojów alkoholowych powinni odprowadzać do kasy gminy pieniądze na finansowanie zapobiegania alkoholizmowi, nawet gdyby przez to alkohole byłyby nieco droższe.
Ponad połowa ankietowanych mieszkańców Bogatyni piło alkohol nie dłużej niż miesiąc przed okresem badania, zaś 8% deklaruje się jako abstynenci. Najczęściej spożywane jest piwo.
Ponad połowa badanych osób dorosłych poznała smak alkoholu będąc już osobami pełnoletnimi (lub w ogóle nie pije). Do 15 roku życia sięgnęło po alkohol 18% dorosłych.
46% badanych uważa, że osoby pijące alkohol w ich miejscu zamieszkania stanowią szczególne zagrożenie dla bezpieczeństwa, natomiast co czwarty z mieszkańców bezpośrednio i osobiście doświadczył ostatnio nieprzyjemnych skutków nadużywania przez innych alkoholu.

Alkohol a młodzież

Ponad 40% uczniów we wszystkich badanych grupach wiekowych uważa błędnie, że alkohol w piwie jest inny i mniej groźny niż w wódce.
57% uczniów uważa, że picie alkoholu jest szkodliwe i wiąże się z dużym ryzykiem zdrowotnym.
Zdecydowana większość uczniów szkół Bogatyni (99%) jest przekonana
o konieczności istnienia ograniczeń wiekowych dla legalnego kupowania alkoholu. Co piąty z ankietowanych uważa nawet, że granica legalnego zakupu alkoholu powinna być  podniesiona z 18 do 21 lat.
9% uczniów klas VI, połowa gimnazjalistów z klas III i 2/3 uczniów II klas szkół ponadgimnazjalnych spożywało alkohol w miesiącu poprzedzającym badanie.
Najczęściej spożywanym przez młodzież napojem alkoholowym jest piwo. Często towarzyszy temu fałszywe i szkodliwe przekonanie, że alkohol w piwie jest mniej groźny niż wódce.
Czterech na dziesięciu uczniów klasy III gimnazjum a także 63% uczniów klas II szkół ponadgimnazjalnych było już pijanych.
Wśród dzisiejszych 15-16-latków nie pije alkoholu zaledwie 18% uczniów.
Co czwarty uczeń klas III gimnazjalnych i 31% uczniów II klas szkół ponadgimnazjalnych potwierdza uczestnictwo w kłótni lub sprzeczce z powodu alkoholu.

Postawy dorosłych a picie alkoholu przez młodzież

Więcej niż w co czwartym przypadku osobami, które po raz pierwszy poczęstowały młodego człowieka alkoholem byli dorośli (najczęściej rodzice).
Młodzi ludzie nie mają też problemu z omijaniem zakazu sprzedaży alkoholu osobom niepełnoletnim. 34% uczniów klasy III gimnazjum kupowało samodzielnie alkohol.
Gdy pytamy gdzie młodzież najczęściej spożywa alkohol, to okaże się, że w domu, na dyskotece. A co w tym czasie robią dorośli?

 

Problemy narkomańskie oczyma dorosłych i młodzieży

 

86% uczniów i 86% dorosłych uważa, ze narkomanów powinno się leczyć. Odpowiednio 15% i 14% uważa, że powinno się ich karać, zaś według 5% i 28% - nie trzeba w stosunku do nich podejmować żadnych działań.
70% uczniów i 74% dorosłych uważa, że powinno się karać za produkcję narkotyków.
74% uczniów i 78% dorosłych uważa, że powinno się karać za handel narkotykami.
39% uczniów i 28% dorosłych uważa, że zażywanie narkotyków powinno być karalne.
44% uczniów i 46% dorosłych uważa, że posiadanie narkotyków powinno być karalne.
Zdecydowana większość uczniów (84%) jest przekonana co do dużej szkodliwości zażywania narkotyków.
18% uczniów III klasy gimnazjum i 44% uczniów klas II szkół ponadgimnazjalnych przyznaje się do kontaktów ze środkami odurzającymi (najczęściej jest to marihuana). 4% uczniów gimnazjów i 10% uczniów szkół ponadgimnazjalnych miało kontakt ze środkami odurzającymi w okresie 30 dni przed badaniem .
47% uczniów i 90% dorosłych uważa, że dostęp do narkotyków jest zdecydowanie łatwy lub raczej łatwy.
12% uczniów III klas gimnazjum i 12% uczniów klas II szkół ponadgimnazjalnych spotkało w szkole osobę rozprowadzającą narkotyki (poza szkołą odpowiednio – 45% i 49%).
Zdecydowana większość mieszkańców (86%) spotyka narkomanów na terenie gminy Bogatynia. Osobistą znajomość z narkomanami potwierdza 78% badanych.

 

Papierosy, dopalacze

 

97% uczniów klasy VI, 73% gimnazjalistów z klas III oraz 73% uczniów klas II szkół ponadgimnazjalnych nie pali papierosów.
Większość uczniów (66%) jest przekonana co do dużej szkodliwości palenia papierosów.
Pewna część młodzieży ma orientację odnośnie rynku dopalaczy, natomiast kontakty z tymi substancjami są zdecydowanie rzadsze. W ciągu ostatnich 30 dni przed badaniem kontakt z dopalaczami miało; 2% szóstoklasistów, 1% gimnazjalistów z klas III oraz 3% uczniów klas II szkół ponadgimnazjalnych.
Większość uczniów (62%) jest przekonana co do dużej szkodliwości zażywania dopalaczy.

 

Uzależnienia behawioralne (niechemiczne)

 

20% badanych uczniów oraz 12% osób dorosłych brało udział w grach hazardowych. U części z nich (odpowiednio 5% i 9%) przyjmuje to formę zachowań problemowych (potrzeba stawiania coraz większych sum).
Najpopularniejsze są automaty, salony gier.
Jednocześnie 23% badanych dorosłych mieszkańców Bogatyni ma w swoim bliskim otoczeniu osobę, którą uważa za uzależnioną od hazardu.
Nasze badania świadczą o dużym problemie z utrzymaniem się w zaplanowanym czasie jeśli chodzi o korzystania z komputera (dotyczy to 44% uczniów). Niepokojące jest również częste używanie komputera i sieci jako sposobu ucieczki od problemów – zastępuje to w dużym stopniu naukę realnych, konstruktywnych działań (26% uczniów).
Jednocześnie 38% badanych dorosłych mieszkańców Bogatyni ma w swoim bliskim otoczeniu osobę, którą uważa za uzależnioną od komputera/Internetu.
28% badanych dorosłych mieszkańców Bogatyni ma w swoim bliskim otoczeniu osobę, którą uważa za uzależnioną od pracy.
17% badanych dorosłych mieszkańców Bogatyni ma w swoim bliskim otoczeniu osobę, którą uważa za uzależnioną od zakupów.

 

Diagnoza problemów związanych z przemocą

 

Dorośli respondenci z reguły (80%) nie lekceważą problemu przemocy domowej i nie uważają, że jest on sztucznie wyolbrzymiany.
Zdecydowana większość badanych (91%) nie jest zwolennikami surowego wychowywania dzieci, ale 9% badanych podziela takie przekonanie.
Połowa badanych dorosłych popiera pomysł prawnego zakazu stosowania kar fizycznych wobec dzieci.
Co trzeci z badanych mieszkańców Bogatyni uważa, że zjawisko przemocy domowej występuje w 21% do 50% rodzin.
41% badanych zna kilka rodzin, w których występuje przemoc domowa.
Co piąty badany był ofiarą przemocy ze strony współmałżonka. W co piątym przypadku jest to przemoc fizyczna. Nikt z badanych nie przyznaje się do doznawania przemocy seksualnej.
Co siódmy badany przyznaje się do stosowania jakiejś formy przemocy w stosunku do współmałżonka.
Co ósmy badany stosuje kary cielesne wobec dzieci.
Część dzieci w domach narażona jest ze strony rodziców na różnego rodzaju akty przemocy, głównie przemocy psychicznej: wyzwiska. Zdarza się także przemoc fizyczna: popychanie, szarpanie, bicie.
Co dwunasty z badanych uczniów był karany przez rodziców w sposób niebezpieczny.
Co piąty z badanych uczniów prowokował bójki z rówieśnikami, zaś co trzeci z badanych młodych ludzi był przez rówieśników atakowany i zmuszany do obrony.
Co piąty z uczniów doznawał przemocy ze strony rówieśników w szkole lub na podwórku, zaś 7% przyznaje, że było sprawcą przemocy rówieśniczej.
Co czwarty z uczniów był wulgarnie wyzywany, straszony lub ośmieszany przez Internet lub SMS. Najczęściej sprawcą cyberprzemocy był ktoś z kolegów.

 

Monitorowanie problemów społecznych na przestrzeni ostatnich lat

 

Duża część mieszkańców Bogatyni (50%) dostrzega korzystną tendencję zmiany preferencji konsumpcji napojów alkoholowych na korzyść alkoholi niskoprocentowych.
Wielu badanych (60%) dostrzega pozytywną tendencję w obszarze spożywania alkoholu w pracy (zmniejszanie się skali zjawiska).
81% mieszkańców coraz częściej styka się z osobami, które zostały abstynentami lub przynajmniej piją w sposób mniej destrukcyjny niż dawniej.
Jak wynika z przeprowadzonych badań, działania lokalne mają, zdaniem mieszkańców Bogatyni, bardzo istotny wpływ na pozytywne zmiany w obyczaju i zachowaniach alkoholowych na przestrzeni ostatnich lat (docenia to 64% badanych).
O tym, że spożycie alkoholu wśród osób dorosłych w ostatnich latach zwiększyło się jest przekonanych 74% badanych
O tym,  że spożycie alkoholu wśród młodzieży w ostatnich latach zwiększyło się jest przekonanych 86% badanych
O tym, że w ostatnich latach skala problemów związanych z zażywaniem narkotyków zwiększyła się jest przekonanych 56% badanych
O tym, że w ostatnich latach skala przemocy domowej w polskich rodzinach zwiększyła się jest przekonanych 38% badanych
W porównaniu z poprzednimi badaniami zmalała liczba uczniów, którzy spożywali alkohol w miesiącu poprzedzającym badanie.
Uczniowie upijają znacznie rzadziej się, niż w poprzednich latach.
Odsetek uczniów klas VI i klas III gimnazjów mających kontakt ze środkami odurzającymi także zmalał.
Odsetek uczniów doznających jakiejkolwiek formy przemocy domowej zmniejszył się w sposób istotny.

Szczagóły w załączniku do obejrzenia